ارتمیا در ابزی پروری

 

  امروزه یکی از اصول اساسی تغذیه ابزیان پرورشی استفاده از انواع غذاهای زنده در مراحل گوناگون پرورش خصوصادر مراحل حساس پرورش لارو می باشد. در میان انواع غذاهای زنده ای که جهت تغذیه لارو ابزیان پرورشی به کار می روند (ارتمیا) جایگاه ویژه ای دارد. ارتمیا سخت پوست کوچکی است که ضمن دارا بودن گونه های متعدد در اب های بسیار شور زندگی می کند.

  استفاده از ارتمیا از سال 1930زمانی که محققان ان را یک غذای عالی جهت تغذیه لاروهای تازه تفریخ شده معرفی نمودند اغاز گردید. امروزه استفاده از اشکال متنوع ارتمیا از جمله تخم مقاوم (سیست) پوسته زدایی شده ‘ نوزاد (ناپلیوس) ‘ ارتمیای بالغ ‘ ارتمیای منجمد و خشک شده ‘ انسایل (ترشی) و غیره در پرورش لارو میگو و ماهیان پرورشی رایج است .

    تخم مقاوم پوسته زدایی شده ارتمیا :

   تخم مقاوم یا سیست ارتمیا دارای لایه ای قهوه ای رنگ به نام کوریون می باشد که جنین را در بر گرفته است . این غشای کتینی که برای ابزیان قابل هضم نیست طی فرایند شیمیایی به نام پوسته زدایی (کپسول زدایی ) از بین می رود. تخم های مقاوم پوسته زدایی شده غذای مناسبی جهت تغذیه لارو ماهی و میگو هستند. محتوای انرژی بیشتر و اندازه کوچکتر تخم های مقاوم پوسته زدایی شده در مقایسه با نوزاد تازه تفریخ شده ارتمیا (ناپلیوس ) مزایای ویژه این شکل از ارتمیا می باشد.امروزه مشخص شده است که تخم های مقاوم پوسته زدایی شده ارتمیا ‘ غذای مناسبی جهت تغذیه لارو گونه های مختلف مانند گربه ماهی اب شیرین ‘ ماهی کپور‘میگو های دریایی و خامه ماهی است. از معایب این شکل از ارتمیا غیر قابل جذب بودن ویتامین Cمی با شد.

 

 

    نوزاد تازه تفریخ شده ارتمیا :

  نوزاد تازه تفریخ شده ارتمیا امروزه بیشترین شکل کاربرد ارتمیا را در امر ابزی پروری دارد و مصرف ان نیز در مراحل لاروی میگو و ماهی بسیار حایز اهمیت است . نوزاد ارتمیا با توجه به شرایط تولیدی ان دارای 37 تا 71 در  صد پروتیین ‘ 12تا13 درصد چربی ‘ 11تا23 درصد کربوهیدرات و 4 تا 21 درصد خاکستر و دارای اندازه مناسبی در حدود 420-500 میکرون است‘ نوزاد تازه تفریخ شده ارتمیا در میگو در مرحله مایسیس مورد استفاده قرار میگیرد و برخی مواقع نیز زودتر از این مرحله یعنی در مرحله پوست اندازی از زوا به مایسیس نیز مورد مصرف قرار می گیرد . ضمنا برخی محققان استفاده از ارتمیا را از دومین مرحله زوﺁ توصیه می نمایند.

  در مقایسه با میگوهای پناییده ‘ میگوی اب شیرین (ماکرو براکیوم ) را می توان از ابتدا با نوزاد تفریخ شده ارتمیا با تراکم بیش از 1 درصد ناپلی در میلی لیتر تغذیه نمود.

  لارو های چندین گونه از ماهیان دریایی مانند سیم دریایی ‘ هامور و کفشک ماهی را می توان پس از پایان تغذیه اولیه از روتیفرها تنها با ارتمیا تغذیه نمود .با این حال لارو ماهیان دریایی به مدت طولانی تری حدود 20 تا 40 روز به وسبله ی ارتمیا  تغذیه می شوند . میزان مصرف ارتمیا در پرورش لارو ماهیان دریایی می تواند بسیار زیاد و بین 200 تا 500 گرم به ازای هر 1000 لارو باشد . همچنین لارو چندین گونه از ماهیان اب شیرین مانند ازاد ماهیان و گربه ماهیان اب شیرین را نیز می توان با استفاده از نوزاد تازه تفریخ شده ارتمیا تغذیه نمود اما مشکل اصلی در تغذیه لارو ماهیان اب شیرین با ارتمیا این است که ارتمیا در اب شیرین پس از 30 تا 60 دقیقه تلف میشود . لذا بر خلاف ماهیان اب شور دائما در دسترس ماهیان اب شیرین نیست و باید به طور مستمر هر 2 تا 3 ساعت جهت تغذیه به محیط پرورش اضافه گردد .

ارتمیای بالغ :

از ارتمیای بالغ پرورش یافته شده یا صید شده از ابهای طبیعی برای تغذیه سخت پوستان و ماهیان بزرگتر پرورشی دریایی و اب شیرین استفاده می گردد. در نوشته های چند سال اخیر از این نوع غذا به عنوان زی توده یا بیومس ﺁرتمیا

نام برده شده است . کاربرد زی توده ارتمیا در ابزی پروری اخیرا رواج یافته است. کاربرد این شکل از ارتمیا اولین بار در کنفرانس ابزی پروری  FAOدر سال 1976در کیوتوی ژاپن به دلیل محدودیت ذخایر تخم مقاوم مطرح گردید. در گذشته کاربرد زی توده ارتمیا به دلیل محدودیت دسترسی و قیمت بالا به طور عمده در مقیاس کوچک صورت می پذیرفت اما اخیرا کاربری تجاری ان به دلیل تولید ارتمیا در استخر های نمک‘ افزایش یافته است .

در صورت وجود حجم زیادی از توده زنده ارتمیا به منظور کاهش هزینه های خرید سیست بهتر است حداقل تا سطح 15 درصد از توده زنده ارتمیا در جیره غذایی

میگو جایگزین غذای کنسانتره شود. بر اساس تحقیقات به عمل امده در ﺁرتمیای بالغ 50 تا 69 درصد پروتیین‘2 تا 19 درصد چربی ‘9 تا 17 درصد کربو هیدرات و 9 تا 29 درصد خاکستر وجود دارد.

اشکال ﺁرتمیای فوق الذکر بیشترین کاربرد را در ابزی پروری دارند. اما در دهه اخیر تلاش های قابل توجهی در راه توسعه محصولات عمل اوری شده ارتمیا به عمل امده است که از جمله انها می توان به ارتمیای منجمد و خشک شده و نیز انسایل ارتمیا اشاره نمود که به نظر می رسد در اینده دامنه کاربری وسیعتری داشته باشند.

ارتمیای منجمد و خشک شده :

در مقایسه با نوزاد تازه تفریخ شده و زی توده ﺁرتمیای زنده ارتمیای منجمد و خشک شده بسیار محدود است.

از این محصولات معمولا به عنوان یک منبع غذایی اضطراری در زمان عدم دسترسی یا کمبود نوزاد تازه تفریخ شده زنده و نیز بیومس ﺁرتمیای زنده استفاده می شود . از کاربرد محصولات مذکور در پرورش لارو و نوزادان میگو و ماهی  نتایج متفاوتی به دست امده است.

 

 

 

انسایل یا ترشی ﺁرتمیا :

انسایل ﺁرتمیا محصولی است که با استفاده از اسید کلرید ریک و اسید پروپیونیک تولید می شود و در صورت فراوری مناسب و صحیح‘ ارزش غذایی بالایی دارد. استفاده از انسایل ﺁرتمیا نیز در مقایسه با سایر اشکال پر کاربرد ﺁرتمیا از جمله نوزاد تازه تفریخ شده بسیار محدود است.

 

در مجموع به نظر می رسد که کاربرد ارتمیا در ابزی پروری نه تنها روز به روز دامنه وسیعتری می یابد ‘بلکه زمینه های جدید کاربری ان در پرورش ابزیان نیز توسعه چشم گیری یافته که نوید دهنده اینده روشنی در باب استفاده از غذاهای زنده در صنعت ابزی پروری است.

 

( با برداشت از فصلنامه ی ابزی پرور شماره 13و 14 )